آموزشی

جمع مكسر :بعضي از اسم ها با تغيير شكل مفرد آن ها جمع بسته مي شوند يا از به هم ريختن كلمه ي مفرد جمع مكسر ساخته مي شود وساختن آن قواعد خاصي ندارد وبه صورت سماعي است كه در فارسي كاربرد فراوان دارد .

  مثال :     شخص = اشخاص       شهيد = شهداء        نبي = انبياء        وصي = اوصياء        

 فعل مضارع مخاطب

مفعول :اسمي است كه فعل جمله بر روي آن واقع مي شود ومعمولاً بعد از فاعل مي آيد .

علامت مفعول نصب (فتحه يا تنوين فتحه )است

در يك جمله ي فعليه فعل وفاعل دو جزءاصلي هستند كه ممكن است جمله به مفعول نياز نداشته باشد ودربعضي اوقات جمله براي كامل شدن به مفعول نياز داشته باشد.

مثال اكل سعيد ٌالطعامَ       نظر سعيد الي السماء

كه در جمله ي اول فعل نياز به مفعول دارد ولي در جمله ي دوم نيازي به مفعول ندارد

جارومجرور :از يك حرف ويك اسم (مجرور) تشكيل شده است

مثال :  نظر سعيد الي السماء

مهمترين حروف جر عبارت است از( في -  مِن – ل  -  الي  -   علي  -  ب و...............

مجرور به حرف جر : اسمي كه بعداز حرف جر قرار مي گيرد وعلامت آن ( كسره ياتنوين كسره ) است

به كلماتي كه بر بيش از دونفردلالت دارد جمع مي گويند

جمع به دودسته تقسيم مي شود 1-جمع سالم 2- جمع مكسر

جمع سالم به دودسته تقسيم ميشود 1-جمع سالم مذكر 2-جمع سالم مونث

1-جمع سالم مذكر: اگر به آخر اسمي « ونَ  -   ينَ  »   اضافه كنيم  جمع سالم مونث مي گويند

مثال :  عالم    =     عالمون َ   -     عالمينَ

        صادق  =      صادقونَ    -  صادقينَ

2- جمع سالم مونث : اگر اسم داراي   ة  باشد براي جمع بستن از «ات »استفاده وحرف   ة   راحذف مي كنيم

مثال :  عالمة    =     عالمات 

        صادقة  =      صادقات

اشاره به كلمات براي جمع  اشاره به نزديك  هؤلاء به معني اينان ، اينها

اشاره به كلمات براي جمع  اشاره به دور  اولئك  به معني آنان ، آنها 

جمله فعليه : به جمله اي كه با فعل شروع شود جمله ي فعليه مي گويند

جمله فعليه داراي دوجزءاصلي فعل وفاعل است .

ممكن است غير از فعل وفاعل داراي مفعول و......باشد.

*فعل همواره درابتداي جمله ي فعليه قرارداردواز لحاظ جنس (مذكر ومؤنث) بافاعل خود تطابق دارد.

مثال : ذهب عليٌ الي البيت        تَخرج فاطمةُ من الصف

*درجمله ي فعليه هرگاه فعل غايب باشدوپس از آن فاعل به صورت يك اسم ذكرشود،فعل مفرد مي آيد.

مثال : هَربَ الجميعُ من السِجن         دَخَلت التلميذات ُفي المدرسة

در اين دوجمله با آنكه فاعل (الجميعُ- التلميذاتُ)جمع هستند ولي فعل به صورت مفرد مي آيد.

فاعل : اسمي كه بر انجام دهنده ي فعل جمله دلالت دارد .

1-      علامت فاعل رفع ( ضمه يا تنوين ضمه )

2-      اگر فاعل اسم مونث باشد علامت ----ُ--  مي گيرد .

3-      هر فعلي حتما فاعل دارد.

 وقتی می خواهیم اسمی بر دونفر یا دو شخص یا دو چیز دلالت کند به آخر کلمه « الف ونون» (ان )  یا  «یاء ونون »  (ین) اضافه می کنیم که مخصوص زبان عربی است که به آن تثنیه یا مثنی می گویند.

مثل :  طفل = طفلان -  طفلین

      شجرة=  شجرتان   -شجرتین

نکته قبلاً آموختیم که برای اشاره به یک شخص از هذا وهذه استفاده می کنیم همچنین برای اشاره به دو نفر برای کلمات مذکر هذان وهذین وکلمات مونث هاتان وهاتین استفاده میکنیم .

صرف  فعل مضارع ؛

1-طرز ساختن فعل مضارع(حالوآینده) = حروف مضارعه (أتین )+ریشه سه حرفی فعل +علامت صیغه ها

2-همانند فعل ماضی دارای چهارده صیغه است که شش صیغه غایب وشش صیغه مخاطب ودوصیغه متکلم هستند.

انواع جمله :در زبان عربی جمله بر دونوع است :اسمیه وفعلیه

جمله اسمیه :جمله ای که با اسم شروع شود. مثال علی ٌ جالسٌ

 جمله فعلیه :جمله ای که با فعل شروع شود. مثال جلس علی ٌ

جمله اسمیه از دوجزءاصلی تشکیل شده است :مبتدا وخبر

مبتدا :اسمی است که در ابتدای جمله اسمیه می آید ودر مورد آن خبری داده می شود ،یا به کلمه ی اول جمله اسمیه مبتدا می گویند.

خصوصیت مبتدا : 

1- علامت مبتدا رفع (ضمه یاتنوین ضمه ) است.

مثال :المعلم ُنظر الی الکتاب . علی ٌخرج من البیت

نکته: قاعده بالا در مورد اسم های است که می تواند حرکت بگیرد .

مثال :هُم یذهبون          ذلک الکتابٌ

دراین دومثال هم وذلک مبتدا هستند اما نمی توانند علامت دیگری بگیرند

2-      مبتدا معمولاًبه یکی از صورتهای زیر ظاهر می شود

الف :اسم دارای ال  مثال التلمیذُمودبٌ      الکتاب ُنظیفٌ

*نکته :اسمی که ال داشته باشد، نمی تواند تنوین بگیرد .

ب: اسم اشخاص  مثال : علی ٌ تلمیذٌ   فاطمةُ مودبةٌ

*نکته :اسم اشخاص اگر مؤنث باشند ، نمی توانند تنوین بپذ یرند.

ج: اسم اشاره   مثال    :     هذا قلمُ     تلکَ مومنةٌ

د:ضمیر    مثال هی عالمةٌ      أنا مسلمٌ

*نکته :اسم اشاره وضمیر نمی توانند علامت رفع بپذیرند . 

خبر :معنی ومفهومی که معنای جمله را کامل کرده ودرباره مبتدا توضیح می دهد .

اقسام خبر

خبر به یکی از سه قسم زیر است

1-اسم که اگر بتواند علامت بپذیرد ومانند مبتدا رفع است ومعمولاًبه صورت تنوین می آید.

مثال : التلمیذُمودبٌ

2- حرف واسم

 مثال   :   التلمیذُفی المدرسة

3-   فعل   مثال : المعلمُ ذَهَبَ

دونکته درباره خبر  الف : خبر از لحاظ تعداد  (مفرد ،مثنی ،جمع ) وجنس (مؤنث ومذکر ) با مبتدا مطابقت دارد .  ب: مبتدا وخبر دوجزءاصلی جمله ی اسمیه را  تشکیل می دهند وبا وجود آنها جمله کامل می شود وبقیه به منظور کامل کردن معناست .

برای سوال در مورد مکان چیزی یا کسی از کلمه« اَین َ »استفاده می شود .

مانند :این َالکتاب ؟    

برای پاسخ به این سوال می توان ازکلمات زیر استفاده کرد.(  امام – مقابل ) (خلف َ - پشت سر )

 ( تحتَ –زیر  ) ( فوقَ- بالای ) ( جنب – کنار ) (عَلی – بر روی ) ( عند – نزد ) (فی – داخل ، در )

الکتاب َ امام الطالب .کتاب مقابل دانش آموز است.

 الکتاب َ خلف الطالب .کتاب پشت سر دانش آموز است.

 الکتاب َ تحت  المنضدة.کتاب زیر میزاست .

الطائرُ فوق الشجرة .پرنده بر روی است .

 الکتاب َ جنب الطالب . کتاب کنار دانش آموز است .

 الکتاب َ علی الارض . کتاب برروی  زمین است.

الکتاب َ عند الطا لب . کتاب نزد دانش آموز است .

الکتاب َ فی المحفظة .کتا ب  داخل  کیف  است.